Από ΕΛΛΑΣ

Ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος

Ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος

Αφορμή για το παρόν άρθρο αποτέλεσε μια δημοσίευση που αναφέρεται στους “εθνικούς μύθους”, τους οποίους υποτίθεται ότι προπαγανδίζει η επίσημη ελληνική ιστορία. Κατά τον συγγραφέα του άρθρου, το παιδομάζωμα, η συμβολή της Ορθόδοξης εκκλησίας, ακόμα και η Ελληνική Επανάσταση αποτελούν “μυθεύματα”. Με την εγκυρότητα του καθηγητή Πανεπιστημίου και τη -δήθεν- επιστημονική προσέγγιση του άρθρου, προσπαθεί να παρουσιάσει με αοριστολογίες και γενικό τρόπο, μεμονωμένα περιστατικά σαν την πραγματικότητα που το “εθνικιστικό” κράτος κρύβει τόσα χρόνια από το σύνολο του ελληνικού λαού!

Βέβαια, δεν μας εκπλήσσουν τέτοιες απόψεις. Τα τελευταία χρόνια μέσα από σχολικά εγχειρίδια, ντοκιμαντέρ, μελέτες και βιβλία με χρηματοδοτήσεις γνωστών κύκλων του εξωτερικού, επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία για δικά τους οφέλη. Με τη λογική αυτή της προπαγάνδας (τύπου Γκέμπελς, που ελπίζουν ότι στο τέλος κάτι θα μείνει από όσα υποστηρίζουν) φαίνεται πως συμφωνεί και ο συντάκτης του παραπάνω άρθρου που αναφέρουμε.

Τι και αν διακεκριμένοι ιστορικοί, ερευνητές και ακαδημαϊκοί (Σαράντος Καργάκος, Κωνσταντίνος Χολέβας, Κώστας Ζουράρις κλπ) έχουν αναιρέσει τα ψευδοεπιχειρήματα που κατά καιρούς, προβάλουν οι αναθεωρητές (και αποδομητές) της ιστορίας, τι και αν η Ακαδημία Αθηνών έχει αναιρέσει και αυτή τέτοιες λογικές, οι προσπάθειες αλλοίωσης της ιστορικής αληθείας δεν σταματούν. Στο άρθρο αυτό θα επικεντρώσουμε στην άποψη περί “εθνικού μύθου” για το παιδομάζωμα…

Ο συντάκτης του άρθρου, αναφέρει -μεταξύ άλλων- ότι αιτία για τη συνέχιση των “εθνικών μύθων” είναι “Η μη ηθελημένη άγνοια των διδαχών των σύγχρονων καταξιωμένων ιστορικών (π.χ. Βακαλόπουλος, Βερέμης, Κολιόπουλος, Παπαρηγόπουλος, Σταυριανός κ.α.), εξαιτίας της «ψυχρής» αποτίμησης του ιστορικού γεγονότος απαλλαγμένου από λαϊκίστικες αντιλήψεις, και εθνικιστικά στερεότυπα. Αντιθέτως σήμερα συγγράφουν ιστορικά κείμενα, αυτόκλητοι και αυτοπροσδιοριζόμενοι ερευνητές, επιστήμονες ή επαγγελματίες πιθανόν καταξιωμένοι στο χώρο τους, οι οποίοι απέχουν παρασάγγας από την Ιστορική επιστήμη, αλλά στην προσπάθεια να προσελκύσουν το αναγνωστικό κοινό, ή για οποιοδήποτε άλλο ίδιον όφελος, αναπαράγουν την επιστημονικά ανιστόρητη, πλην όμως ευρέως αποδεκτή αφήγηση”.

Θα επικεντρωθούμε στην αφήγηση του εθνικού μας ιστορικού, Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου για το φαινόμενο του Παιδομαζώματος επί τουρκοκρατίας. Ήταν εθνικός μύθος ή πραγματικότητα; Ο συγγραφέας του άρθρου υποστηρίζει: “Ο Οθωμανικός θεσμός του Devsirme sistemi (το γνωστό σε όλους Παιδομάζωμα), διδάσκεται στους Έλληνες μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ως κάτι ανήθικο και απάνθρωπο που εφηύρε ο κατακτητής προκειμένου να γενοκτονήσει είς βάρος των υπηκόων του. Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του San Diego Λ. Σταυριανός, μέσα από το πολυσέλιδο έργο του ‘‘Balkans since 1453”, διασαφήνισε την πραγματική διάσταση του φαινόμενου, όπου οι γονείς ενίοτε επιζητούσαν στην κυριολεξία τη στρατολόγηση των τέκνων τους, προκειμένου να έχουν μια ευκαιρία εξέλιξης εντός του Κυβερνητικού Θεσμού, γεγονός το οποίο συνεπάγονταν κοινωνική ανέλιξη. Αν και τα στοιχεία είναι αντικρουόμενα, φαίνεται ότι σταδιακά μέρος της κοινωνίας υιοθέτησε την προαναφερθείσα στάση”.

Παρόλο που παραδέχεται ότι τα στοιχεία αυτά είναι αντικρουόμενα, υποστηρίζει ουσιαστικά ότι τα μεμονωμένα αυτά περιστατικά ήταν γενικός κανόνας! Η λογική αυτή μόνο από τον συγγραφέα μπορεί να εξηγηθεί…

Εμπνευστής του παιδομαζώματος θεωρείται ο θεμελιωτής του οθωμανικού στρατού, Καρά Χαλίλ Τσανταρλί. Αυτός έπεισε τον Ορχάν να εφαρμόσει αυτό το απάνθρωπο μέτρο, με στόχο αφενός να δημιουργήσει έναν επίλεκτο στρατό γενιτσάρων που θα διακρίνονταν για την πειθαρχία και την προσήλωσή τους στον ιερό αγώνα και αφετέρου οι καταναγκαστικοί αυτοί εξισλαμισμοί θα οδηγούσαν στην αύξηση του μουσουλμανικού πληθυσμού.

Ο Παπαρρηγόπουλος χαρακτηρίζει την απόφαση αυτή “πρωτοφανή” στα ιστορικά δρώμενα. Ο νέος στρατός ονομάστηκε “Γενίτσερι”. Σύμβολο του ήταν η ημισέληνος. Γράφει ο ιστορικός: “η συστηματική στρατολογία παιδιών εξισλαμισμένων, την οποία πρότεινε ο Καρά Χαλίλ Τσανταρλί ως πρώτη βάση του νέου οθωμανικού οικοδομήματος, είναι γεγονός μοναδικό στον κόσμο και συντέλεσε στην ενίσχυση του κράτους αυτού όσο τίποτ΄άλλο. Οι αρνησίθρησκοι της ώριμης ηλικίας διασώζουν ως επί το πλείστον τις εντυπώσεις και τους δεσμούς της πρηγούμενης ζωής τους, αλλά τα εξισλαμισμένα παιδιά των χριστιανών, στα οποία δεν είχε γίνει ακόμα ισχυρό το αίσθημα της πατρίδας, ούτε της οικογένειας, ούτε της θρησκείας, διέκοπταν κάθε δεσμό με την προηγούμενη ζωή, περνούσαν μέσω της εξωμοσίας τη Στύγα και μεταφέρονταν πράγματι από έναν κόσμο σε άλλον, από τη γή στη σελήνη θα μπορούσαμε να πούμε, αφού η σελήνη ήταν το σύμβολο του νέου δόγματος και πολιτεύματος”[1].

Και συνεχίζει, εκθέτοντας ανεπανόρθωτα τους αναθεωρητές που επικαλούνται τις διδαχές του: “Τα παιδιά αρπάζονταν από τα σπίτια τους στην ηλικία των επτά ετών και μέχρι να μπορέσουν να πάρουν όπλα ασκούνταν με μεγάλη στέρηση και σκληραγωγία και προπαντών υποβάλλονταν σε αυστηρότατη πειθαρχία. Αφού λοιπόν προετοιμάζονταν έτσι, κατατάσσονταν τον κατάλληλο καιρό στο τάγμα εκείνο το οποίο ήταν οργανωμένο κατά τρόπο ώστε να συνδέει ολόκληρη την ύπαρξή τους με το νέο τους θρήσκευμα και τον νέο τους αφέντη. Ο γάμος γι΄αυτούς ήταν απαγορευμένος, σπίτι τους ήταν ο στρατώνας, συγγενείς άλλους δεν είχαν εκτός από τους συμπολεμιστές τους, πατέρα άλλο δεν αναγνώριζαν εκτός από τον ανώτατο άρχοντα του κράτους, του οποίου ορκίζονταν ότι ήταν δούλοι, δηλαδή στα τουρκικά κούλ” [2].

Βεβαίως υπήρχαν και περιπτώσεις που ελληνικές οικογένειες έδιναν οικειοθελώς τα παιδιά τους, προκειμένου να εξασφαλίσουν το μέλλον τους [3]. Αυτές οι περιπτώσεις δεν πρέπει να αποσιωπηθούν. Αλλά δεν μπορεί και να διδαχθούν σαν τεκμήριο που αναιρεί τους “εθνικούς μύθους”. Αυτό δεν συνάδει με την ιστορική επιστήμη, για τον απλούστατο λόγο ότι ήταν μεμονωμένα περιστατικά που σε καμία περίπτωση δεν ακυρώνουν τους βίαιους εξισλαμισμούς και τα δεινά που έζησαν οι Έλληνες στα 368 χρόνια οθωμανικής σκλαβιάς. Παντού και πάντα υπήρχαν “Νενέκοι”, ο Παπαρρηγόπουλος μάλιστα γράφει γι΄αυτούς πως “δεν είχαν αδιάσειστο το αίσθημα της πίστης και της εθνότητας”. Αν όμως κάποιος επιμένει να προβάλει την άποψη ότι αυτό δεν ήταν κάτι “ανήθικο και απάνθρωπο”, αλλά κάτι που οικειοθελώς πράξανε οι Έλληνες όχι απλώς αποσιωπά συνειδητά την αλήθεια αλλά την παραχαράσει χυδαία. Επιπλέον, η βίαιη συμπεριφορά των Οθωμανών δεν περιορίσθηκε μόνο στη στρατολόγηση χριστιανοπαίδων αλλά και στην καταπιεστική είσπραξη φόρων και γενικότερα στην καθημερινή καταπίεση που βίωναν οι χριστιανικοί πληθυσμοί.

Γενίτσαροι

Γενίτσαροι

Σον 13ο τόμο (εκδόσεις Liberis) της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους, ο Κ. Παπαρρηγόπουλος αναλύει περισσότερο το φαινόμενο του παιδομαζώματος: “Αρχικά 1000 τουλάχιστον χριστιανόπαιδα κάθε χρόνο αρπάζονταν ως γενίτσαροι. Αργότερα οι γενίτσαροι προέρχονταν από τους νέους χριστιανούς αιχμαλώτους, οι οποίοι σύμφωνα με κάποιο διάταγμα του Μουράτ Α΄, που εκδόθηκε περί το 1362, αποχωρίζονταν επί τούτου ως το ένα πέμπτο της συνολικής στρατιωτικής λείας, όπως παραχωρούνταν από το Κοράνιο.[…] Αργότερα καθιερώθηκε η τακτική στρατολόγηση των χριστιανόπαιδων στις υποταγμένες περιοχές, την οποία οι πρόγονοί μας ονόμαζαν παιδομάζωμα. Πότε νομοθετήθηκε αυτό, είναι άγνωστο – ίσως στην εποχή του Μωάμεθ Β΄. Οριστικό έγινε στην εποχή του Σελίμ Α΄και του Σουλειμάν Α΄. Τότε κανονίστηκε η τακτική στρατολόγηση των χριστιανόπαιδων στο κράτος θα γίνεται κάθε πέντε χρόνια. Σύντομα όμως η πενταετία έγινε τετραετία, τριετία, διετία και στο τέλος ετήσια και όποτε παρουσιαζόταν ανάγκη. Αυτός ο φόρος αίματος επιβαλλόταν κυρίως στις ευρωπαϊκές επαρχίες του κράτους, την Αλβανία, την Ελλάδα και πιο μετά την Ουγγαρία. […]

Η στρατολόγηση γινόταν με τον εξής τρόπο. Σε κάθε φορολογητέο τόπο προσερχόταν ο λοχαγός των γενιτσάρων μαζί με γραμματέα κι έφερνε το αυτοκρατορικό φιρμάνι. Ο προϊστάμενος του τόπου παρέδιδε σ΄αυτόν κατάλογο όλων των οικογενειών, και κάθε πατέρας ήταν υποχρεωμένος να δηλώσει πόσους γιούς είχε και να τους παρουσιάσει για επιλογή. Αρχικά δεν στρατολογούσαν το σύνολο των αγοριών κάθε τόπου, παρά μόνο το ένα πέμπτο, αργότερα όμως τόσα όσα χρειάζονταν και πάντα τα καλύτερα και τα πιο υγιή. Αρχικά έπαιρναν έναν γιό από κάθε οικογένεια, με την πάροδο του χρόνου και δύο και τρείς, ακόμα και όταν ήταν μονογενής, που πριν αποτελούσε εξαίρεση. Αρχικά έπαιρναν μόνο τ΄αγόρια 6 ή 7 ετών, μετά όμως και 10 και 15 ετών.

Παρότι με την πάροδο του χρόνου οι γενικές διατάξεις για το παιδομάζωμα έγιναν τόσο βαριές, επιδεινώθηκαν ακόμα περισσότερο με την κατάχρηση στην οποία εκτραχηλίζονταν οι υπάλληλοι που ήταν επιτετραμμένοι με την εκτέλεση του, αρπάζοντας περισσότερα από τ΄απαιτούμενα παιδιά και πουλώντας τα ως δούλους. και δίνοντας τη δυνατότητα στους πιο πλούσιους ν΄απαλλάξουν έναντι χρημάτων τα παιδιά τους σε βάρος των πιο φτωχών. Οι δύστυχοι κάτοικοι νόμιζαν θα γλίτωναν τη συμφορά αν πάντρευαν τους γιούς τους από την ηλικία των 8, 9 και 10 ετών, όμως αυτό το σχέδιο δεν είχε αποτέλεσμα, γιατί τους άρπαζαν κι αυτούς, και όχι μόνο στη μικρή αυτή ηλικία, που ο γάμος δεν ήταν σημαντικός, αλλά και μέχρι 20 και 24 ετών. […]

Όσους προσπαθούσαν ν΄αντισταθούν, τους αντιμετώπιζαν με τη βία. Αυτόπτης μάρτυρας, ο Γερμανός Γκέρλαχ, βεβαιώνει ότι πολλές μητέρες ύψωναν τα χέρια στον ουρανό και παρακαλούσαν τον Ύψιστο να πάρει τα παιδιά τους κοντά του, για να μη πέσουν στην εξουσία των απίστων” [4].

Όπως αναφέραμε και παραπάνω, υπήρξαν και περιπτώσεις που το παιδομάζωμα θεωρούνταν τύχη για τα παιδιά που αρπάζονταν ακόμα και από τους ίδιους τους γονείς τους. Η πρόκληση ανώτερων αξιωμάτων στη διοίκηση και στο στρατό, ο πόθος της απαλλαγής από αφόρητες καταπιέσεις οδήγησαν στην αλλαξοπιστία, που πολλές φορές ήταν εικονική. Θα ήταν ιστορικά ακριβείς οι αναθεωρητές αν επεσήμαναν και αυτή την πραγματικότητα. Αυτοί όμως, αλλοιώνουν την ιστορική αλήθεια και εκτίθενται. Γράφει ο ιστορικός:

“Οι Έλληνες και οι εξελληνισμένοι Βλάχοι, Αλβανοί και Βούλγαροι αλλαξοπιστούσαν λιγότερο πρόθυμα απ΄ό,τι οι καθαροί Αλβανοί και Σλάβοι. Έτσι, στην Ήπειρο και στις ανατολικές περιοχές Βουλγαρία, Θράκη, Μακεδονία, Θεσσαλία, κυρίως Ελλάδα και Πελοπόννησο ήταν σπανιότερες οι αθρόες αποστασίες”[6]. Το 1638 επί Μουράτ Δ΄ καταργείται το βάρβαρο μέτρο του παιδομαζώματος. Για 200 χρόνια ένα εκατομμύριο χριστιανοί εξισλαμίστηκαν [7]. “Ποτέ λοιπόν ο χριστιανισμός της ανατολής και ιδίως ο Ελληνισμός, σε όλη τη μακρόχρονη ζωή του, τη γεμάτη από δυσκολίες, δεν υπέφερε από τέτοια καταστροφή φλεβών όσο επί τουρκοκρατίας”[5], γράφει ο Παπαρρηγόπουλος.

Πουθενά δεν γράφεται ξεκάθαρα ή έστω υπονοείται ότι όλα αυτά ήταν μύθοι! Το ίδιο ισχύει και για τους άλλους έγκριτους ιστορικούς που επικαλείται ο συντάκτης του ανιστόρητου άρθρου – με εξαίρεση ίσως τον κ. Βερέμη που είχε την επιστημονική επιμέλεια του ντοκιμαντέρ για το 1821 και γνωρίζουμε τις απόψεις του. Η απάντηση αυτή που εκθέτει τους αναθεωρητές, δίνεται μόνο και μόνο για να αποδειχτούν οι στρατευμένοι σκοποί όσων υποστηρίζουν απόψεις σαν κι αυτές, στους ανυποψίαστους αναγνώστες τους.

Πηγές: Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, Ιστορία Ελληνικού Έθνούς, τόμοι 12 κ 13, εκδόσεις Liberis.

Παραπομπές

1] Βλ. τόμο 12ο, σ. 206-207.

2] Βλ. στο ίδιο, σ. 207.

3] Βλ.τόμο 13ο, σ. 144, αναφορά Γκέρλαχ.

4] Βλ. τόμο 13ο, σ 140-144.

5] Βλ. τόμο 13ο, σ. 155.

6] Βλ. τόμο 13ο, σ. 152.

7] Βλ. τόμο 13ο, σ. 146: “το εκατομμύριο δεν εκπροσωπούσε τόσα άτομα, αλλά τόσες οικογένειες, η δε μείωση του συνολικού χριστιανισμού που προήλθε μ΄αυτόν τον τρόπο, αλλά και αναλογικά του ελληνικού πληθυσμού, δεν μπορεί να υπολογιστεί, ήταν όμως υπέρογκη”.

[ellhnikaxronika.blogspot.gr]

Advertisements