Κατά τη διάρκεια της παντοδυναμίας του Μουσολίνι, οι Ελληνόφωνοι της Κάτω Ιταλίας αναγκάστηκαν να μιλούν μόνο την ιταλική γλώσσα. Σε διαφορετική περίπτωση, απειλούνταν με αποκεφαλισμό!

Τα Γκρικάνικα, δηλαδή η διάλεκτος των Ελλήνων στην Απουλία και στην Καλαβρία, σταδιακά σταμάτησαν να μιλιούνται, αλλά συνέχισαν να τραγουδιούνται.

Μετά από τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, οι Ελληνόφωνοι των χωριών της Κάτω Ιταλίας έδιναν καθημερινά μάχη επιβίωσης. Οι περισσότεροι έφευγαν για τη Γερμανία, το Βέλγιο και την Ελβετία, ως εργάτες στη «μινιέρα», δηλαδή στο ορυχείο….

an8rakorixoi

Άφηναν πίσω τις οικογένειες, τους φίλους, τις γειτονιές, τη ζωή τους.Γυρνούσαν πίσω, αν όλα είχαν πάει καλά, μια φορά τον χρόνο, για λίγες ημέρες. Ολόκληρα χωριά ερημώσαν, από άνδρες που ξενιτεύτηκαν, για να ζήσουν τις οικογένειές τους.

Κάποιοι δεν κατάφεραν να γυρίσουν. Άφησαν εκεί την τελευταία τους πνοή.

Ένα χαρακτηριστικό τραγούδι, που μιλάει για τη μετανάστευση και το κλάμα της γυναίκας, που αποχωρίζεται το ταίρι της, είναι το «Άντρα μου πάει».

Γράφτηκε από τον Franco Corliano στο χωριό Calimera του Σαλέντο. Περιγράφει τις δύσκολες στιγμές της οικογένειας, που μένει πίσω, αλλά και τον ιδρώτα του εμιγκρέ στα μεταλλεία και τα κάρβουνα «για να παχύνει τα αφεντικά με τη δουλειά του»….

metanastes

Το 1977, στον δίσκο της Μαρίας Φαραντούρη «Τραγούδια διαμαρτυρίας από όλον τον κόσμο», το τραγούδι έκανε αίσθηση με τους γκρικάνικους ή «ιταλιώτικους» στίχους. Μιας γλώσσας δηλαδή, με δωρικές, ομηρικές και βυζαντινές επιρροές, εμπλουτισμένη με ιταλικά.

Η Μαρία Φαραντούρη το τραγούδησε πρώτη φορά για τις ανάγκες της ταινίας του Δημήτρη Μαυρίκιου Polemonta και στη συνέχεια το συμπεριέλαβε στον δίσκο. Αργότερα, το τραγούδι ερμήνευσαν η Χαρούλα Αλεξίου, η Μαρινέλλα και πολλοί άλλοι σημαντικοί καλλιτέχνες.

Εμείς διαλέξαμε την εκτέλεση των Encardia, του μουσικού σχήματος που ζωντανεύει με υπέροχες εκτελέσεις την όμορφη μουσική της Κάτω Ιταλίας.

Στοίχοι Μετάφραση
Τέλω να μπριακεφτώ να μη πενσέφσω Θέλω να μεθύσω για να μη σκέφτομαι
να κλάφσω τσαι να γελάσω τέλω αρτεβράι. να κλάψω και να γελάσω θέλω τούτο το βράδυ.
Μα μάλι’ ράτζα έβο ε να κανταλίσω Με πολλή οργή να τραγουδήσω
στο φέγγο ε να φωνάσω ο άντρα μου πάει. στο φεγγάρι να φωνάξω: ο άντρας μου πάει
***
Οι αντρώποι στε μας πάνε ste ταράσσουνε Οι άντρες μας πάνε, φεύγουν,
ν’ άρτει καλοί ους τωρούμε του σ’ ένα χρόνου. αν πάνε όλα καλά, θα ιδωθούμε σ’ ένα χρόνο.
’Ετο ε τζωή μα ε του, ε τζωή Κριστέ μου; Αυτή είναι η ζωή μας, Χριστέ μου;
Μας πα τσαι στη Γκερμάνια κλαίοντα μα πόνο. Πάνε στη Γερμανία με κλάμα και πόνο.
***
Τάτα γιατί εν να πάει, πέ μα γιατί; Μπαμπά γιατί πρέπει να πας; Πες μου γιατί;
Γιατί το έν’ ναι τζωή μαρά παιδία Γιατί έτσι είναι η ζωή, καημένα μου παιδάκια
ο τεκούντη πολεμά τσαι ντρώνει ο φτωχός δουλεύει και ιδρώνει
να λιπαριάσει ους πατρoούνου μου τη φατία. για να παχύνει τα αφεντικά με τη δουλειά του.
***
Στέκω τη μπάντα τσαι στέκω ε το σόνο. Ακούω την μπάντα, ακούω τη μουσική.
Στέω τουμμα σαν τσαι στε, πένσεω στο τρένο. Είμαι εδώ μαζί σας μα σκέφτομαι και το τρένο.
Πένσεω στο σκοτεινό και στη μινιέρα Σκέφτομαι το σκοτεινό ορυχείο
που πολεμώντα ετσεί πεσαίνει ο γένο. όπου δουλεύοντας εκεί πεθαίνει ο λαός μας.
Advertisements