Αρχική

Το ΑΠΘ αναδεικνύει την πρώτη χαρτογράφηση της χώρας μετά το 1821 – Η άγνωστη ιστορία του χαρτογράφου Μαυροκορδάτου

Σχολιάστε


 

 

Η μορφή ενός «φαντάσματος» της νεότερης ελληνικής ιστορίας, μιας σημαντικότατης προσωπικότητας, που κατασκεύασε τους πρώτους ελληνικούς χάρτες μετά το 1821, αποκαλύφθηκε σήμερα το πρωί στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), στο πλαίσιο των εγκαινίων επετειακής έκθεσης χαρτών για τα 130 χρόνια της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού (ΓΥΣ).

Και το όνομα αυτού: Αλέξανδρος Νικολάου Μαυροκορδάτος. Δεν πρόκειται για τον διάσημο πρωταγωνιστή της Επανάστασης του 1821, που στον πίνακα του Πέτερ φον Ες εμφανίζεται να υπερασπίζεται το Μεσολόγγι κρατώντας στο δεξί του χέρι έναν χάρτη. Πρόκειται για τον ομώνυμο εγγονό του, ο οποίος γεννήθηκε το 1862 και πέθανε το 1895, σε ηλικία μόλις 33 ετών. Κάπου μέσα στη σύγχυση της συνωνυμίας και μεταξύ των εκατομμυρίων λέξεων που έχουν γραφτεί σε βιβλία και διαδίκτυο για τον Μαυροκορδάτο του 1821, κρύφτηκε επιμελώς η ιστορία, την οποία αποκάλυψε η συστηματική έρευνα του ΑΠΘ.

 

Μία νεκρολογία, μια λεπτομερής ανταπόκριση σε γαλλόφωνη εφημερίδα, ένα «μαυσωλείο» δίπλα στη σιδηροδρομική γραμμή του Νέστου, ένας τάφος στον ιστορικό ναό Τιμίου Προδρόμου Καβάλας κι ένας ατυχής πόλεμος, αποτέλεσαν για τους ερευνητές του Εργαστηρίου Χαρτογραφίας και Γεωγραφικής Ανάλυσης ΑΠΘ και της Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης ΑΠΘ τα «κλειδιά» στο κυνήγι του θησαυρού της νέας γνώσης, όπου έφτασαν με οδηγό (ως εμβληματικό έργο και σημείο αναφοράς) έναν από τους σημαντικότερους -βάσει της συμβολής του στην έκβαση ιστορικών γεγονότων- χάρτες, που απεικονίζει τμήμα της Θεσσαλίας: τον περίφημο «Χάρτη Μαυροκορδάτου».

Αυτόν για τον οποίο μετά τον «ατυχή πόλεμο», στον οποίο η χώρα πήγε χωρίς σύγχρονους χάρτες, ο διάδοχος του θρόνου Κωνσταντίνος και αντιστράτηγος αρχηγός του Στρατού Θεσσαλίας το 1898 στον απολογισμό λέει: «Ο Χάρτης, όστις πραγματικάς προσέφερεν υπηρεσίας κατά την εκστρατείαν ταύτην, είναι ο του κεντρικού τμήματος της Θεσσαλίας υπό του ανθυπολοχαγού Α. Μαυροκορδάτου εκπονηθείς· ο χάρτης ούτος είναι ακριβέστατος και εις τας ελαχίστας αυτού λεπτομερείας, εύκολος εις την ανάγνωσιν, είναι ο μόνος, όστις εχρησιμοποιήθη διά την παράταξιν εις Φάρσαλον, την υποχώρησιν εις Δομοκόν…» Ο διάδοχος Κωνσταντίνος, όταν το 1897 είχε ηγηθεί του «ατυχούς πολέμου», ήταν 30 χρονών και ο Αλέξανδρος Νικολάου Μαυροκορδάτος είχε πεθάνει μόλις πριν τρία χρόνια.

Τα στοιχεία που έφερε στο φως η ακαδημαϊκή έρευνα παρουσίασε ο ομότιμος καθηγητής Ανωτέρας Γεωδαισίας και Χαρτογραφίας του ΑΠΘ, Ευάγγελος Λιβιεράτος, επιμελητής της φέρουσας τον τίτλο «1889-2019: Αποτυπώσαμε το παρελθόν, χαράσσουμε το μέλλον» έκθεσης της ΒΚΠ-ΑΠΘ και της ΓΥΣ, με τη συνεργασία του ΜΙΕΤ-ΕΛΙΑ, που εγκαινίασε ο πρύτανης του ΑΠΘ, καθηγητής Νίκος Παπαϊωάννου.

Περισσότερα

Στούντιο 83 στρεμμάτων και οκτώ πλατό στο «Χόλιγουντ» της Θέρμης

Σχολιάστε


 

Κινηματογραφικά στούντιο σε έκταση 83 στρεμμάτων στην περιοχή της Θέρμης με οκτώ κινηματογραφικά πλατό, εκατοντάδες εργαζόμενους, εκατομμύρια ευρώ σε ανταποδοτικά οφέλη (θέσεις εργασίας, αύξηση τζίρου από παράπλευρες επαγγελματικές δραστηριότητες κ.α) αποκτά η Θεσσαλονίκη.

Το ανακοίνωσαν επίσημα, παρουσία του υπουργού Επικρατείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκο Πιερρακάκη οι εμπλεκόμενοι φορείς (Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Εθνικό Κέντρο Οπτικοακουστικών Μέσων- ΕΚΟΜΕ και εκπρόσωποι των επενδυτών της Nu Boyana Studios -μέλος του ομίλου της Millennium Films).

«Πρόκειται για επένδυση ύψους 20 εκατομμυρίων ευρώ από την εταιρεία Nu Boyana Hellenic, θυγατρική της Χολιγουντιανής Millennium Films που εξασφαλίζει άμεση απασχόληση στα κινηματογραφικά στούντιο 100 τουλάχιστον ατόμων, σε μόνιμες θέσεις εργασίας. Το ποσό αφορά στην αγορά των ακινήτων, τις κατασκευές σ’ αυτά και τον τεχνικό εξοπλισμό τους. Στόχος μας είναι να καταστήσουμε τη Μακεδονία και τη Θεσσαλονίκη το κέντρο των οπτικοακουστικών παραγωγών για ολόκληρη την Ν.Δ Ευρώπη» τόνισε, παρουσιάζοντας το σχέδιο ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας, υπογραμμίζοντας πως «πρόκειται για την πρώτη περιφέρεια στη χώρα που διαθέτει το πρώτο λειτουργικό film office της χώρας» στα νέα πλατό του οποίου σύντομα θα «γυριστούν» δυο κινηματογραφικές παραγωγές και μία τηλεοπτική σειρά.

Περισσότερα

Κιλκίς:Στο φως χρυσό στεφάνι ελιάς από την αρχαία Ευρωπό

Σχολιάστε


 

Έκθεση φωτογραφιών με χρυσά στεφάνια της μακεδονικής γης, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς. Ανάμεσά τους για πρώτη φορά και το ολόχρυσο στεφάνι από την αρχαία Ευρωπό

Ένα ολόχρυσο στεφάνι από φύλλα ελιάς, που στεφάνωσε μετά θάνατον κάποιον αριστοκράτη της περιοχής και βρέθηκε σε μακεδονικό τάφο στην αρχαία Ευρωπό, επιστρέφει στο Κιλκίς και εκτίθεται για πρώτη φορά στο κοινό. Το στεφάνι με 54 φύλλα ελιάς, βάρους 68,6 γραμμαρίων, εντοπίστηκε σε μια χτιστή θήκη μέσα στον τάφο και εκτιμάται ότι ήταν πάνω σε μια επίσης χρυσή λάρνακα.

Ο τάφος είχε συληθεί, αλλά το χρυσό στεφάνι ήταν καλά κρυμμένο μέσα στο χώμα. Χρονολογείται στο τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα και σηματοδοτεί τον πλούτο της μακεδονικής αριστοκρατίας που ήταν την εποχή εκείνη στην διαδρομή μεταξύ της Πέλλας και της αρχαίας Ευρωπού, στα δυτικά της πόλης του Κιλκίς.

Αμέσως μετά την ανεύρεσή του, πριν από περίπου 20 χρόνια, το χρυσό στεφάνι μεταφέρθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης προκειμένου να συντηρηθεί και να ανασυσταθεί. Έκτοτε παραμένει εκεί, όπου και εκτίθεται, αλλά τώρα παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο Κιλκίς μέσα από την μεγάλη έκθεση φωτογραφιών που εγκαινιάζεται το Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς, όπου θα παραμείνει μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.

Το χρυσό στεφάνι από την αρχαία Ευρωπό

Η έκθεση έχει τίτλο «Χρυσοί στέφανοι εκ Μακεδονίας» και είναι από τις περιοδικές εκθέσεις του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης. Το τελευταίο διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες συλλογές χρυσών στεφανιών στον κόσμο, καθώς μετά και τις ανασκαφές των τελευταίων χρόνων, στην ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας ο αριθμός τους ξεπερνά τα 25, ενώ μόνο στις εργασίες για το μετρό Θεσσαλονίκης ήρθαν στο φως 9 χρυσά στεφάνια. Όλα φωτογραφήθηκαν από τον Ορέστη Κουράκη και εδώ και μερικά χρόνια η έκθεση περιοδεύει σε όλη τη χώρα.

Περισσότερα

Η Θεσσαλονίκη στους καλύτερους προορισμούς για συνέδρια το 2019

Σχολιάστε


Το Kongres Magazine τοποθετεί τη Θεσσαλονίκη στους καλύτερους προορισμούς για συνέδρια για το 2019!

Η νύφη του Θερμαϊκού βρίσκεται στη λίστα με τους 10 καλύτερους προορισμούς για διεξαγωγή συνεδρίων (Meetologues) για το 2019, σύμφωνα με το Kongres Magazine, ένα κορυφαίο περιοδικό για τη συνεδριακή βιομηχανία στην Ευρώπη. Η διάκριση αυτή δίνεται σε προορισμούς που μπορούν να φιλοξενήσουν μέχρι 2000 συμμετέχοντες.

Με σκορ 4,26/5, η Θεσσαλονίκη είναι στην όγδοη θέση της λίστας, μαζί με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις όπως η Λιουμπλιάνα, η Χάγη, το Γκρατς, το Ζάγκρεμπ, η Κρακοβία, η Βενετία και η Μπρατισλάβα.

“Οι δείκτες της Θεσσαλονίκης που σχετίζονται με τον τουρισμό και τις συνεδριακές υποδομές πλησίασαν το πέντε, δηλαδή το ανώτερο σκορ, ενώ οι φυσικές και πολιτισμικές πηγές της πόλης, καθώς και οι προωθητικές δραστηριότητες έλαβαν επίσης υψηλή βαθμολογία”, ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Γραφείο Συνεδρίων & Επισκεπτών Θεσσαλονίκης.

“Η επιτυχία αυτή, καθώς και η ραγδαία αύξηση της πόλης στην κατάταξη του ICCA (Διεθνής Ένωση Συνεδρίων και Ημερίδων) το 2018 επιβεβαιώνουν αυτή την πρόοδο”.

Περισσότερα

Καταπέλτης η Μενδώνη για λάθη και παραλείψεις στην Αμφίπολη. Η αλήθεια για την κατάσταση του μνημείου.

1 σχόλιο


Εργασίες που έπρεπε να έχουν γίνει από το 2015, ανεδαφικές ανακοινώσεις ότι το μνημείο της Αμφίπολης θα είναι επισκέψιμο το 2021, προβλήματα στην προστασία του, έλλειψη συντονισμού μεταξύ των αρχών, διαπίστωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και έδωσε σαφείς οδηγίες.

Μια μακρά και αποκαλυπτική σύσκεψη πραγματοποιήθηκε την Δευτέρα μετά από πρωτοβουλία της Λίνας Μενδώνη με τη συμμετοχή όλων των αρμοδίων υπηρεσιών του ΥΠΠΟΑ για τον αρχαιολογικό χώρο και το Μουσείο της Αμφίπολης, παρουσία του Γ.Γ. Πολιτισμού κ. Γιώργου Διδασκάλου. Η υπουργός ζήτησε από όλους να επισπευσθούν οι εργασίες, που αφορούν τόσο στο μνημειακό σύνολο στον Τύμβο Καστά, οι οποίες χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ 2014-2020 της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, όσο και οι εργασίες χάραξης διαδρομών και διαμορφώσεων, εντός του αρχαιολογικού χώρου και στην περιοχή του Μουσείου της Αμφίπολης, που έχουν ενταχθεί στο Interreg Ελλάδα- Βουλγαρία 2014-2020.

Σε ό,τι αφορά στο μνημειακό σύνολο στον τύμβο Καστά κατέστη σαφές ότι θέματα σχετικά με την προστασία του μνημείου τα οποία θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί την άνοιξη του 2015, εκτελούνται σήμερα. Δόθηκαν οδηγίες μέχρι την 15η Οκτωβρίου να έχει ολοκληρωθεί η μεταφορά των αρχιτεκτονικών μελών, από την περιοχή του Λέοντος και τον χώρο του Μουσείου, στον Τύμβο. Να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα έχουν μεταφερθεί 22 μέλη επί συνόλου 160.
Περισσότερα

Τι σχεδιάζει η Τουρκία στην περιοχή του Καστελλόριζου;

1 σχόλιο


ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Το σημερινό άρθρο για τις δραστηριότητες της Τουρκίας, με έρευνες υδρογονανθράκων στις περιοχές μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου, γράφεται με αφορμή δημοσίευμα της «Κ» στις 28/7/2019, όπου ο έγκριτος δημοσιογράφος Βασίλης Νέδος, κάτω από τον τίτλο «Η Αγκυρα σχεδιάζει έρευνες νοτίως του Καστελλόριζου», παρουσιάζει τα σχέδια της Τουρκίας να επιχειρήσει μέσα στον Αύγουστο σεισμικές έρευνες, με το νέο σεισμογραφικό σκάφος «Ορούτς Ρέις», στην περιοχή μεταξύ Ρόδου και νότια του Καστελλόριζου. Με την παρέμβασή μου θέλω να ενισχύσω το δημοσίευμα και να παραθέσω στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν ότι η Τουρκία, μέσω της κρατικής εταιρείας πετρελαίου (TPAO), έχει ήδη διεξαγάγει σεισμικές έρευνες στην επίμαχη περιοχή, έχει ήδη αξιολογήσει τα ευρήματά τους και τώρα προχωρεί σε συμπληρωματικές έρευνες για να επιλέξει γεωτρητικούς στόχους.

Από το 2010, που έχω τη δυνατότητα να εκφράζω δημόσια τις θέσεις μου, έχω αναλύσει την τακτική και τις συμπεριφορές της Τουρκίας στον τομέα των ερευνών υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές άμεσου ενδιαφέροντος της Ελλάδας και της Κύπρου, όπως αυτές καθορίζονται από το Δίκαιο της Θάλασσας (Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών – Montego Bay -1982). Η τακτική αυτή συνοψίζεται ως εξής:

Περισσότερα

Ασύλητο τάφο του 1ου αιώνα έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην Κοζάνη

Σχολιάστε


Μοναδικό για τον βορειοελλαδαδικό χώρο θεωρείται το εύρημα της χάλκινης νεκρικής κλίνης που εντοπίστηκε σε ασύλητο τάφο κατά τη διάρκεια ανασκαφής στη Μαυροπηγή Κοζάνης.

Σε σχετική ανακοίνωση της Εφορίας Αρχαιοτήτων Κοζάνης σημειώνεται:

«Κατά τη διάρκεια των εν εξελίξει ανασκαφών της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κοζάνης στο λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής, της ΔΕΗ Α.Ε., εντός του εν μέρει κατεδαφισθέντος σύγχρονου οικισμού της Μαυροπηγής, συγκεκριμένα κάτω από τη θεμελίωση οικίας, αποκαλύφθηκε λακκοειδής τάφος, των υστεροελληνιστικών χρόνων (προς τα τέλη του 1ου αιώνα π.Χ.), με πλούσια κτερίσματα. Ο τάφος εντοπίστηκε ασύλητος από την αρχαιότητα και αδιατάρακτος από τη σύγχρονη δόμηση.

Είναι ορθογώνιος, στον τύπο του λακκοειδούς, ενώ δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εάν έφερε κάποιο είδος κάλυψης. Πρόκειται για γυναικεία ταφή. Η νεκρή ήταν τοποθετημένη πάνω σε περίτεχνη χάλκινη νεκρική κλίνη, με προσανατολισμό βόρεια – νότια.

Ήταν κτερισμένη με πέντε πήλινα αγγεία (μυροδοχεία και αμφορέα) και ένα γυάλινο, καθώς και κάποια άλλα μικροαντικείμενα. Στην κεφαλή της διατηρήθηκαν χρυσά ελάσματα που πιθανόν κοσμούσαν κάποιο ύφασμα ή κόσμημα κεφαλής από άλλο υλικό. Στο στόμα της βρέθηκε πεπιεσμένο χρυσό έλασμα – πιθανόν επιστόμιο, ενώ πάνω στο δεξί της χέρι διατηρήθηκαν χρυσές ίνες και μικρό χρυσό αντικείμενο, πιθανόν από διακοσμημένο ύφασμα.

Η ανασκαφή στην περιοχή είναι εξέλιξη. Σημειώνουμε, ωστόσο, τη μοναδικότητα του ευρήματος της χάλκινης νεκρικής κλίνης, για τον βορειοελλαδικό τουλάχιστον χώρο και ως ακέραιο αντικείμενο για το σύνολο του ελλαδικού χώρου, σύμφωνα με τα διαθέσιμα δημοσιευμένα αρχαιολογικά δεδομένα, που αναφέρονται μόνο σε κτιστές ή λαξευτές κλίνες. Παράλληλα, το εύρημα παρέχει πολύτιμες πληροφορίες όχι μόνο για την επίπλωση της περιόδου την περιοχή και το ανεπτυγμένο επίπεδο της  μεταλλοτεχνίας, αλλά και για τα ταφικά έθιμα και την κοινωνική διαστρωμάτωση του οικισμού στον οποίο ανήκει η ταφή.

Θεωρούμε πολύ πιθανή τη σύνδεσή της με τον σημαντικό και ανασκαμμένο εν μέρει τη δεκαετία του ’80 ελληνιστικό οικισμό στη θέση Κάστρο, στον οποίο φαίνεται να ανήκουν και τα οικιστικά και άλλα ταφικά κατάλοιπα που φέρνει σταδιακά τα τελευταία χρόνια στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην επέκταση του λιγνιτωρυχείου Μαυροπηγής».

https://www.kathimerini.gr

Older Entries