Αρχική

«Τζιχαντιστές»… οι Μακεδονομάχοι!

Σχολιάστε


Από arouraios.gr

Δεν αποτέλεσε έκπληξη όταν ο «αρνητής» της Γενοκτονίας των Ποντίων υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης ανακοίνωσε Εθνικό Διάλογο για την Παιδεία. Ούτε αιφνιδίασε κανέναν εντός και πέριξ του Μαξίμου και της Κουμουνδούρου γνωστοποιώντας ότι πρόεδρος της επιτροπής και επικεφαλής της αναθεώρησης του προγράμματος και των σχολικών βιβλίων αναλαμβάνει ο καθηγητής Αντώνης Λιάκος.

Liakos-Filis

Εξάλλου υπουργός και πανεπιστημιακός δονούνται από κοντινές αναγνώσεις. Αν για τον έναν οι Πόντιοι υπήρξαν θύματα εθνοκάθαρσης, για τον άλλον απλώς η γενοκτονία τους ήταν ένα πυροτέχνημα που «αναδύθηκε μαζί με το Μακεδονικό, στο πλαίσιο της αναζωπύρωσης του εθνικισμού στη δεκαετία του ’90». Πίσω , άλλωστε, από παρόμοιες απόψεις και κοινές οχυρώσεις χτίζονται οι καλές συνεργασίες στον ευαίσθητο χώρο της Παιδείας.

Γνωστός στον πνευματικό χώρο, γνωστότατος και πέραν της ακαδημαϊκής κοινότητας, ο από 25ετίας καθηγητής Νεότερης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι μια ιδιαιτέρως ισχυρή προσωπικότητα, που επιχειρεί να αφήσει το δικό του αποτύπωμα στη νεότερη ιστοριογραφία.

Διανοούμενος ορμητικός και πολυγραφότατος, με τις επιστημονικές του παρεμβάσεις και την αρθρογραφία του έχει έρθει κατά καιρούς σε ευθεία σύγκρουση με κατεστημένες απόψεις και στερεότυπα προσπαθώντας να κατεδαφίσει «εθνικούς» μύθους, με αποτέλεσμα να έχει δημιουργήσει αμείλικτους αντιπάλους αλλά και φανατικούς οπαδούς. Στην τελευταία κατηγορία εκ των πρόσφατων θιασωτών των απόψεων του 68χρονου καθηγητή συγκαταλέγεται πλέον και ο πρωθυπουργός που τον επικαλέστηκε παραθέτοντας σε ομιλία του αυτούσιο τσιτάτο του.

Εξάλλου ο Αντώνης Λιάκος ενσαρκώνοντας ακροθιγώς τον ρόλο του οργανικού διανοούμενου ουδέποτε έμεινε αμέτοχος στον δημόσιο βίο, αλλά κρατήθηκε σε απόσταση από τη συμμετοχή σε κυβερνητικό πόστο. Υπήρξε στο παρελθόν προβεβλημένος και εύγλωττος θεωρητικός του εκσυγχρονιστικού εγχειρήματος, δραστήριο στέλεχος αλλά και πρόεδρος του ΟΠΕΚ, του Ομίλου Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας που είχε ιδρύσει ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης.

Περισσότερα…

Ιστορία: διαβάζοντας το παρελθόν και φτιάχνοντας το μέλλον

Σχολιάστε


Από Ακρίτας της Μακεδονίας

book«Όσοι δεν ενθυμούνται το παρελθόν, είναι υποχρεωμένοι να το ξαναζήσουν».(Σανταγιάνα, Ισπανός φιλόσοφος).

Η κυκλική θεώρηση της ιστορίας είναι ένα από τα βασικά στοιχεία της φιλοσοφικοιστορικής συγγραφής του Θουκυδίδη  Σύμφωνα με τον Σπύρο Μακρή(Ισχύς και Ελευθερία) , με τις κυκλικές θεωρίες, η Ιστορία διαγράφει κύκλους και ανακυκλήσεις , δηλαδή επαναλαμβάνει και αναπαράγει τον εαυτό της ρυθμικά χωρίς να τείνει σε κάποιο ιδιαίτερο τελικό σκοπό και χωρίς κάποιο ιδιαίτερο νόημα.

Η Margaret Macmillan(Χρήση και κατάχρηση της ιστορίας) σημειώνει :«Η ιστορία μπορεί να μας βοηθήσει. Μπορεί, επίσης, να είναι πολύ επικίνδυνη. Είναι περισσότερο σώφρον να αντιμετωπίζουμε την ιστορία όχι ως σωρό νεκρών φύλλων ή συλλογή σκονισμένων έργων τέχνης, αλλά ως μικρή λίμνη, μερικές φορές ευεργετική, συχνά θειούχο, που χωμένη κάτω από το παρόν, διαμορφώνει σιωπηλά τους θεσμούς μας, τον τρόπο που σκεπτόμαστε, το τι μας αρέσει και τι δεν μας αρέσει. Απευθυνόμαστε σε αυτήν για επιβεβαίωση, για να πάρουμε μαθήματα και πληροφορίες. Η επιβεβαίωση, είτε πρόκειται για προσδιορισμό της ταυτότητας ομάδων, για αιτήματα ή για δικαίωση, σχεδόν πάντοτε προκύπτει από τη χρήση του παρελθόντος. Το παρελθόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σχεδόν για όλα τα πράγματα που θέλουμε να κάνουμε στο παρόν. Κάνουμε κακή χρήση του όταν δημιουργούμε ψέματα για το παρελθόν ή γράφουμε την ιστορία με τρόπο που να παρουσιάζεται μόνο η δική μας άποψη».

Περισσότερα…

Κωνσταντίνος Χολέβας, Συνέδριο για την ελευθερία και την εθνική ταυτότητα

Σχολιάστε


Από ΑΚΤΙΝΕΣ

Κωνσταντίνος Χολέβας-Πολιτικός Επιστήμων

«Ιστοριογραφία και πηγές για την ερμηνεία της Επανάστασης του 1821» ήταν το θέμα του Α΄ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου, το οποίο οργάνωσε στις 12 και 13 Οκτωβρίου η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος. Η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος και ο πρόεδρός της, μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος έχουν αναλάβει τη διοργάνωση 10 συνεδρίων μέχρι το 2021, οπότε και συμπληρώνονται 200 χρόνια από την Εθνεγερσία. Κάθε χρόνο το συνέδριο θα έχει διαφορετική θεματολογία και οι εισηγήσεις θα εκδίδονται σε τόμο. Με αυτόν τον τρόπο η Εκκλησία μας θέλει να δείξει τον σεβασμό της προς τους ήρωες και τους μάρτυρες που προετοίμασαν τον ξεσηκωμό και να προβάλει την ιδιαίτερη σημασία που αποδίδει στον εορτασμό των διακοσίων ετών. Επιπλέον η Εκκλησία της Ελλάδος δίνει το βήμα για να ακουστούν ψύχραιμες φωνές και τεκμηριωμένες απόψεις, ώστε να αντικρουστεί η ιστορική παραπληροφόρηση που επιχειρείται από ορισμένα σχολικά βιβλία και τηλεοπτικές εκπομπές.

Πάντως στο συγκεκριμένο συνέδριο μίλησαν επιστήμονες που δεν συμφωνούσαν κατ’ ανάγκην 100% μεταξύ τους. Η Εκκλησία δεν φοβάται την ποικιλία των απόψεων και ενθαρρύνει τον καλοπροαίρετο διάλογο βάσει των πηγών. Αντιθέτως σε συνέδρια εκσυγχρονιστών και εθνο-αποδομητών ιστορικών ουδέποτε καλούνται να μιλήσουν όσοι τονίζουν τον ρόλο της Ορθόδοξης Εκκλησίας και τη συμβολή της ελληνορθόδοξης παράδοσης στη διαχρονική συνέχεια του έθνους. Αυτοί που προβάλλονται σαν οι «προοδευτικοί» του τόπου μας αποδεικνύονται μερικές φορές οι μεγαλύτεροι εχθροί του δημοκρατικού διαλόγου.

Απ’ όσα ελέχθησαν κατά το διήμερο στο Διορθόδοξο Κέντρο της Μονής Πεντέλης θεωρώ πιο σημαντικό το πόρισμα πολλών εισηγητών ότι κακώς θεωρείται η Ελληνική Επανάσταση ως πνευματικό τέκνο του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επαναστάσεως. Η καθηγήτρια Μαρία Μαντουβάλου κατέδειξε με πολλά κείμενα του 18ου αιώνα ότι η Γαλλική Επανάσταση είχε πάμπολλες σκοτεινές πτυχές, όπως τρομοκρατία, βασανιστήρια, φόνους αθώων, άρνηση του Χριστιανισμού κ.ά., ώστε δεν θα μπορούσε να εμπνεύσει τους Ορθόδοξους Ελληνες που αγωνίστηκαν με τα ιδανικά της πίστεως και της πατρίδος. Η ίδια διάβασε τμήμα μιας ομιλίας του μεγάλου εκκλησιαστικού ρήτορος του 1821, του πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Οικονόμου εξ Οικονόμων, ο οποίος κατακεραυνώνει τα ιδανικά της Γαλλικής Επαναστάσεως. Θύμισε επίσης ότι οι πρόγονοί μας είχαν εξεγερθεί άπειρες φορές μετά το 1453 και δεν περίμεναν τη Γαλλική Επανάσταση για να μάθουν να επαναστατούν.

Περισσότερα…

Η υποταγή της ελληνικής στην τούρκικη ιστοριογραφία

Σχολιάστε


Από Άρδην-Ρήξη

Συγγραφέας: Χρήστος Κoρκόβελος

Άρδην τ. 66

«Η νέα αυτή τάση σημαίνει αναθεώρηση της βασικής, κοινής στα βαλκανικά εθνικά κράτη (πλην του τουρκικού, βεβαίως), ερμηνείας της οθωμανικής κληρονομιάς: Ότι η οθωμανική περίοδος της ιστορίας τους υπήρξε μια “αλλότρια” επιβολή στις αυτόχθονες χριστιανικές κοινωνίες που είχε τη μορφή “ζυγού”»

Χριστίνα Κουλούρη,
Πειραιάς 2007

Εθελοδουλία και αντίσταση στα χρόνια της σκλαβιάς

Αδαμάντιος Κοραής

Το έτος 1798, ο κορυφαίος των Ελλήνων διαφωτιστών, Αδαμάντιος Κοραής εξέδωσε το περίφημο κείμενό του Αδελφική Διδασκαλία, προκιμένου να αντικρούσει τις απόψεις που κυκλοφόρησαν με την υπογραφή του πατριάρχη Ιεροσολύμων Άνθιμου και τίτλο Διδασκαλία Πατρική1, το κείμενο που κήρυττε την εθελοδουλία στους Τούρκους και αντιστρατευόταν τις φιλελεύθερες ιδέες.

Ο Κοραής ανασκεύαζε τα επιχειρήματα της Δ. Π. και στηλίτευε τον συγγραφέα της, διότι «υπερασπίζει και δικαιολογεί την τυραννίαν των Τούρκων, (των οποίων) ανερυθριάστως σπουδάζει να συγκαλύψει την ασχημοσύνην, μήτε εντρέπεται να μας διδάσκη την εις αυτούς υποταγήν, ήγουν να υποφέρωμεν τας αδικίας, τας αρπαγάς, τας ασελγείας, τέλος και να τουρκίσωμεν προτιμότερον, παρά να φύγωμεν την τυραννίαν αυτών».

Ο Κοραής αντέκρουε τη Δ. Π. ως ψευδεπίγραφη, μωρά και αντίθεον, και επέκρινε τον συντάκτη της, διότι «πιστώνει φρονήματα ενάντια εις την διδασκαλίαν του Χριστού και των Αποστόλων2».

Στην Αδελφική Διδασκαλία του, ο Κοραής προέβαινε σε μια γλαφυρή σκιαγράφηση της κατάστασης των Ελλήνων επί τουρκοκρατίας:

«Είναι εις όλους γνωστόν εις πόσην ακμήν έφθασε την σήμερον των Τούρκων η τυραννία. Οι ταλαίπωροι Γραικοί δεν είναι πλέον κύριοι μήτε κτημάτων, μήτε τέκνων, μήτε των ιδίων αυτών γυναικών. Η τιμή και η ζωή των κρέμαται από την θέλησιν όχι μόνον αυτού του πρωτοτυράννου, αλλά και εκάστου από τους ελαχίστους αυτού δούλους. Τις δεν ηξεύρει το πλήθος των Γραικών της Κρήτης, όσοι δια να φύγωσι τα τοιαύτα δεινά, ηναγκάσθησαν να αρνηθώσι την πατρικήν αυτών θρησκείαν.

Τις αγνοεί τας βίας και τας αρπαγάς των παρθένων, των παίδων, όσαι καθ’ ημέραν συμβαίνουσιν εις την Θεσσαλονίκην, ώστε να αναγκάζονται οι άθλιοι γονείς να μακρύνωσιν από την ασέλγειαν των βδελυρών Γιανιτσάρων. Τις δεν έφριξεν ακούων την καταδυναστείαν και τους αφορήτους φόρους (…)

Τις δεν εθρήνησε τους εκτοπισμούς και τας μετοικεσίας τοσούτων Γραικών, όσοι μην υποφέροντες πλέον τον οθωμανικόν ζυγόν, εσκορπίσθησαν, εις διαφόρους τόπους της Ευρώπης»3.

Ο συντάκτης της Διδασκαλίας Πατρικής μετέρχονταν διάφορα επιχειρήματα για να αποδείξει ότι «η μοναρχία και αν ήθελεν είναι τυραννική, είναι όμως αιρετωτέρα παρά την δημοκρατίαν», ενώ δεν δίσταζε να προβεί και εις την «φρικτήν βλασφημίαν ονομάζων τον σουλτάνον “πρύτανιν των αγαθών”»4.

Περισσότερα…