Αρχική

Το Μακεδονικό από την οπτική μιας ξεχωριστής κομμουνίστριας

Σχολιάστε


 

 

Του Άγγελου Ζαχαρόπουλου

Η Μαρία Καραγιώργη, από αρχοντική οικογένεια του Πηλίου, είχε μυηθεί στην κομμουνιστική ιδεολογία όταν ήταν δεκαεννιάχρονη φοιτήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Παντρεύτηκε τον Κώστα Καραγιώργη, σημαντικό στέλεχος του ΚΚΕ. Στην Κατοχή ο Καραγιώργης ήταν ο ουσιαστικός ηγέτης του ΕΛΑΣ Θεσσαλίας.  Η Μαρία ήταν υπεύθυνη της Οργάνωσης Γυναικών Θεσσαλίας.

Η γνωριμία μας έγινε το καλοκαίρι του 1944 όταν η Μαρία παρέμεινε στο σπίτι μας στην Καστανιά Αγράφων για δεκαπέντε περίπου ημέρες. Είχε μαζί της το νεογέννητο Αλέξη, σήμερα καταξιωμένο γιατρό με δύο μεγάλα παιδιά και τρία εγγόνια. Συνέχισε την παραμονή της στην Καστανιά σε άλλο νεόδμητο σπίτι ολόκληρο το καλοκαίρι του 1944. Είχε ευγενικό και ευχάριστο χαρακτήρα, πολύ νέα και ευειδής, γεμάτη ζωντάνια. Τον Αλέξη παρακολουθούσε ο νεαρός, τότε γιατρός και κατόπιν καταξιωμένος παιδίατρος, στενός συγγενής μας, Λάζαρος Λαζαρίδης. Εντύπωση μου είχε κάνει ότι ο Λάζαρος ζύγιζε κάθε τόσο τον Αλέξη σε μία ζυγαριά του μαγαζιού. Ο Κώστας Καραγιώργης είχε επισκεφθεί μερικές φορές τη γυναίκα και το γιό του κι’ έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να τον γνωρίσω από κοντά. Με ιδιαίτερα ευγενική συμπεριφορά, πάντα άψογα ντυμένος με κοστούμι και γραβάτα, πάντα φρεσκοξυρισμένος, δεν  έμοιαζε με κανέναν από τους άλλους αντιστασιακούς ηγέτες που περνούσαν συνέχεια τότε από την Καστανιά. Έχουν γράψει πολλά εγκωμιαστικά σχόλια για τον Καραγιώργη οι αριστεροί Θεσσαλοί συγγραφείς Απόστολος Στρογγύλης και Λάζαρος Αρσενίου. Περιορίζομαι σ’αυτά που έχει γράψει ο δημοσιογράφος Λευτέρης Μαυροειδής ο οποίος, μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού στο Γράμμο, βρέθηκε, μαζί με τον Καραγιώργη, στις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού και έζησε από κοντά όσα συνέβησαν στους κόλπους του ΚΚΕ. Στο βιβλίο του Στέλιου Κούλογλου, Μαρτυρίες για τον Εμφύλιο και την Ελληνική Αριστερά, ο Μαυροειδής γράφει για τον Καραγιώργη τα εξής  (σ. 454) :

«Ήταν από τις πιο λαμπερές αλλά και τραγικές προσωπικότητες που πέρασαν από το χώρο του κομμουνιστικού κινήματος της χώρας μας ο Καραγιώργης. Προσωπικότητα πολύπλευρη, γιατρός, πολιτικός επιστήμονας, διανοούμενος, προπαντός όμως, δημοσιογράφος».

Μια τέτοια προσωπικότητα ήταν επόμενο να προκαλέσει το φθόνο άλλων ηγετικών στελεχών του ΚΚΕ με χαμηλή μόρφωση και ταπεινή κοινωνική προέλευση, όπως ήταν οι Ιωαννίδης, Γούσιας, Μπαρζώντας, Βλαντάς κά. Ο ασίγαστος φθόνος αυτών των συντρόφων του βρήκε διέξοδο όταν ο Κώστας Καραγιώργης αποφάσισε να σπάσει τη σιωπή του και να πει με παρρησία τη γνώμη του σχετικά με την πολιτική που οδήγησε το ΚΚΕ στη συντριβή και να επικρίνει το ανώμαλο καθεστώς που είχε εγκαθιδρύσει ο Ζαχαριάδης στο κόμμα. Δέχθηκε, τότε, πυρά ομαδόν από όλους εκείνους που βρήκαν ευκαιρία να διοχετεύσουν τα απωθημένα τους. Κορυφαίος κατήγορος ήταν βέβαια ο ίδιος ο Ζαχαριάδης. Η ετυμηγορία ήταν αδυσώπητη: «‘Ο Καραγιώργης ήταν από παλιά πράκτορας του εχθρού», και ως τέτοιος εξοντώθηκε.

Περισσότερα

Advertisements

Μακεδονικό – Γεωπολιτικές εξελίξεις στα Βαλκάνια.

Σχολιάστε


Νικόλαος Ι. Μέρτζος : Το Μακεδονικό – Παίγνιο Γεωπολιτικής

Σχολιάστε


Απόσπασμα από το βιβλίο:

«Στρατηγικός στόχος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, από την εποχή του Μεγάλου Πέτρου, παρέμενε σταθερά η έξοδος στις θερμές θάλασσες μέσω της Μακεδονίας, του Αιγαίου και των Στενών των Δαρδανελλίων. Προς τούτο η Ρωσία, μέχρι το 1854, επεδίωκε να χρησιμοποιήσει το ομόδοξο Γένος των Ελλήνων. Η Μεγάλη Αικατερίνη, με το περίφημο «Ελληνικό Σχέδιό» της, σκόπευε να διαλύσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία και να ανασυστήσει την Ελληνική Αυτοκρατορία υπό ρωσική επικυριαρχία, με Αυτοκράτορα τον εγγονό της τον οποίον σκόπιμα βάφτισε Κωνσταντίνο.»…


Δείτε επίσης και εδώ μια παλαιότερη δημοσίευσή μας: Το Μακεδονικό Παίγνιο Γεωπολιτικής, του Νικολάου Ι. Μέρτζου

 

Βιβλίο : Ευάνθης Χατζηβασιλείου – Βιώματα του Μακεδονικού Ζητήματος

Σχολιάστε


Από Ακρίτας της Μακεδονίας

Biwmata tou Makedonikou zitimatosΤο καινούργιο βιβλίο των εκδόσεων Πατάκη και του Ευάνθη Χατζηβασιλείου, αναλύει και παρακολουθεί τους μηχανισμούς της ανάδειξης ενός ελληνικού εθνικού συμβόλου στον χώρο της Μακεδονίας, και συγκεκριμένα του Δοξάτου Δράμας, κατά την περίοδο από τους Βαλκανικούς Πολέμους έως την επαύριον του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Στο διάστημα αυτό, η Ανατολική Μακεδονία γνώρισε τρεις βουλγαρικές κατοχές (1912-13, 1916-18, 1941-44), κατά τις οποίες το Δοξάτο κατέβαλε επανειλημμένα βαρύ φόρο αίματος. Βασικός ερμηνευτικός άξονας του βιβλίου είναι η επισήμανση ότι, ενώ οι συγκρούσεις ήταν ευρύτερες (Βαλκανικοί και Παγκόσμιοι Πόλεμοι), «κρυμμένες» μέσα σε αυτές βρίσκονταν φάσεις του ιστορικού φαινομένου που περιγράφεται με τον όρο «Μακεδονικό ζήτημα».

Μέσα στις μεγάλες διεθνείς συγκρούσεις, το Μακεδονικό είχε την τάση να αναβιώνει και να δημιουργεί τις δικές του τρομερές πιέσεις, τοπικές, εθνικές και περιφερειακές. Έτσι, το βιβλίο, αναλύοντας τη … διαδικασία σχηματισμού των προσλήψεων σε εθνικό επίπεδο, παράλληλα επιχειρεί να αποδώσει και πτυχές της εμπειρίας του μέσου ανθρώπου της Ανατολικής Μακεδονίας – μια ιστορία που δεν έχει λεχθεί έως τώρα, τουλάχιστον στον βαθμό που της αξίζει.

H Komintern (Γ’ Κομμουνιστική Διεθνής) και το Μακεδονικό Ζήτημα

1 σχόλιο


Από Άνθος του Κακού

του Άρη Δ. Τσιούμα

Συνεδρίαση της Komintern (Μάρτιος 1919)

Συνεδρίαση της Komintern (Μάρτιος 1919)

Εισαγωγή

Το Μακεδονικό αποτελεί αρχικά ένα μεγάλο κομμάτι του ανατολικού ζητήματος.[1] Με την χρήση του όρου «ανατολικό ζήτημα» μπορούμε να περιγράψουμε τα προβλήματα που προέκυψαν με την «αναδίπλωση» του «Μεγάλου ασθενούς», – της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας- από τα Ευρωπαϊκά εδάφη που κατείχε, και την συνακόλουθη ανάδειξη των εθνικών ανταγωνισμών των νέων κρατών της Βαλκανικής, οι οποίοι επίδικο είχαν την αναδιανομή των εδαφών της. Το Μακεδονικό ζήτημα προκύπτει ως κομμάτι του Ανατολικού Ζητήματος με την ταυτόχρονη αφύπνιση του Βουλγάρικου εθνικισμού στα μέσα περίπου του 19ου αιώνα.[2] Σε επόμενες χρονικές περιόδους και μετά την επανάσταση των Νεότουρκων το 1908 [3] και τη διεξαγωγή του Α’ Βαλκανικού Πολέμου με τον οποίο εγκαταλείπει οριστικά η Οθωμανική Αυτοκρατορία τη Μακεδονία, το Μακεδονικό παύει να αποτελεί κομμάτι του Ανατολικού Ζητήματος εξακολουθεί όμως να υφίσταται ως αυτόνομο ζήτημα που τίθεται πλέον υπό νέους όρους.

Σκοπός της εργασίας είναι να ασχοληθεί με μια περίοδο του Μακεδονικού, η οποία φέρει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και αποτελεί μια ιδιαίτερη φάση του ζητήματος. Πιο συγκεκριμένα, χρονικά η περίοδος με την οποία ασχολούμαστε καλύπτει το μεσοπόλεμο (1919-1939), και έχει να κάνει με την δυναμική είσοδο στην πολιτική -και γεωπολιτική- της περιοχής των Βαλκανίων, του κομμουνιστικού παράγοντα ειδικά μετά την Ρωσική Επανάσταση του 1917.[4] Ειδικότερα μας απασχολούν οι πολιτικές που χάραξαν οι φορείς της κομμουνιστικής ιδεολογίας και πολιτικής στα Βαλκάνια μέσα από την επιρροή που άσκησε και τον ευρύτερο ρόλο που έπαιξε η Γ’ Κομμουνιστική Διεθνής, η Κομιντέρν[5], στη διαμόρφωση των θέσεών τους γύρω από το Μακεδονικό ζήτημα.

Ειδικότερα στην Ελλάδα το ζήτημα έχει βρεθεί στο επίκεντρο διαφόρων αναλύσεων. Δυστυχώς αυτή η ενασχόληση με το θέμα δεν προέκυψε ως παράγωγο της ανάγκης για μια ψύχραιμη ιστοριογραφική προσέγγιση των συμβάντων, αλλά περισσότερο ως εκφυλισμένο παράγωγο των πολιτικών παθών που ταλάνισαν μετεμφυλιακά τη χώρα. Τα πολιτικά πρόσημα που συνοδεύουν διάφορες εργασίες επισκιάζουν την πραγματικότητα και θολώνουν το τοπίο. Το σκηνικό θα αλλάξει άρδην με την ανάπτυξη των εργαλείων της σύγχρονης ιστοριογραφίας, την σταθεροποίηση του πολιτικού σκηνικού αλλά κυρίως λόγω του ανοίγματος και της μελέτης σημαντικών αρχείων που σχετίζονται με το υπό εξέταση ζήτημα και τα οποία το φωτίζουν πολύπλευρα[6]. Εδώ βέβαια θα πρέπει σε αντιδιαστολή να σημειώσουμε ότι το θέμα δεν έχει εξαντληθεί αφού υπολείπεται το άνοιγμα ορισμένων ακόμα σημαντικών αρχείων προερχόμενων από το ελληνικό ΚΚ και αυτό της Μακεδονίας ώστε να έχουμε μια ακόμη πιο ολοκληρωμένη εικόνα επί του θέματος.

Σήμερα μπορούμε να πούμε ότι έχουμε στα χέρια μας έναν αρκετά μεγάλο όγκο πληροφοριών ο οποίος αναδείχθηκε μέσω των εργασιών προηγούμενων μελετητών[7] ώστε να επιχειρήσουμε μια εποικοδομητική προσέγγιση στο ζήτημα εξετάζοντας το με σφαιρικότητα.

Περισσότερα…

Η πολιτική και η διαμάχη Γιουγκοσλάβων – Βουλγάρων για την Μακεδονία την περίοδο 1941-1949

1 σχόλιο


Από Θέματα Ελληνικής Ιστορίας

Europe_1939_4_copy_el

Γράφει ο Κωνσταντίνος Λινάρδος (σε πρώτη διαδικτυακή δημοσίευση στο www.istorikathemata.com)

Η αντιπαλότητα των δύο χωρών για τα μακεδονικά εδάφη ήταν συνεχής και είχε τις ρίζες της στον 19ο αιώνα (η Γιουγκοσλαβία μέχρι το 1913 ως Σερβία) προκαλώντας κατά καιρούς πολλά προβλήματα και στην Ελλάδα. Η έναρξη του 2ου παγκόσμιου πολέμου το 1939, αναζωπυρώνει τις εθνικιστικές τους βλέψεις και το πολιτικό παρασκήνιο φουντώνει. Οι ηγεσίες και των δύο χωρών εκμεταλλεύονται την απόφαση των Γερμανών για επίθεση στην Ελλάδα κλείνοντας συμφωνίες με αυτούς, βάση των οποίων οι μεν Γιουγκοσλάβοι θα έπαιρναν την Θεσσαλονίκη, οι δε Βούλγαροι την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Όμως στην Γιουγκοσλαβία η αντίδραση μεγάλου μέρους του λαού θα έχει ως αποτέλεσμα την ακύρωση της συμφωνίας και την ανατροπή της κυβέρνησης στις 27 Μαρτίου 1941. Η αντίδραση του Χίτλερ είναι άμεση, δίνοντας εντολή ο κωδικός «Μαρίτα» (επίθεση στην Ελλάδα) να ισχύσει και για την Γιουγκοσλαβία, με σαφείς εντολές για διαμελισμό της χώρας και την εξαφάνιση των Σέρβων από τον χάρτη… Αμέσως μετά την κατάληψη των δύο χωρών, οι εντολές του Χίτλερ τίθενται σε εφαρμογή και οι δύο χώρες μοιράζονται αλλά και διαμελίζονται…Στην Γιουγκοσλαβία τα πράγματα είναι χαώδη. Η Σλοβενία μοιράζεται μεταξύ Ιταλίας και Γερμανίας. Η Κροατία ανακηρύσσεται ανεξάρτητη, ενσωματώνοντας και την Βοσνία ως αντιστάθμισμα της Δαλματίας που προσαρτάται από την Ιταλία. Η Βοϊβοδίνα επιστρέφεται στην Ουγγαρία, τα Σκόπια δίνονται στην Βουλγαρία, ενώ το Κοσσυφοπέδιο αλλά και οι αλβανόφωνες περιοχές των Σκοπίων ενσωματώνονται στην Αλβανία (προτεκτοράτο της Ιταλίας).

Για τους Σέρβους μάλιστα τα πράγματα είναι τραγικά, αφού συν τοις άλλοις υφίστανται και τις ακρότητες του συνεργάτη των Γερμανών, Κροάτη Ante Pavelic. Αντίστοιχη κατάσταση επικρατεί και στην Ελλάδα. Οι Βούλγαροι καταλαμβάνουν την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (πλην μιας συνοριακής λωρίδας με την Τουρκία στον Έβρο), με απώτερο σκοπό την ενσωμάτωση της στην Βουλγαρία. Οι Ιταλοί προσαρτούν τα Επτάνησα και την Σάμο, υπόσχονται την Θεσπρωτία ως Τσαμουριά στους Αλβανούς, ενώ φιλοδοξούν να δημιουργήσουν το πριγκιπάτο των Βλάχων σε μέρη της κεντρικής Ελλάδας…Τα υπόλοιπα μέρη πλην της Αθήνας, της κεντρικής Μακεδονίας και των νησιών που παραμένουν σε γερμανικά χέρια, τίθενται υπό Ιταλική κατοχή, ενώ η κατάσταση στην υπόδουλη χώρα γρήγορα αρχίζει να γίνεται αφόρητη…

Περισσότερα…

Μακεδονικό: το μήλον της έριδος Βουλγαρίας – Σκοπίων

1 σχόλιο


Από Μακεδονία Γη Ελληνική

002makΣε μια περίοδο εξαιρετικής ρευστότητος στον γεωπολιτικό χώρο των Βαλκανίων, της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής το Φθινόπωρο του 2013, ισχυρά διεθνή κέντρα επανατοποθετούν σε νέες, δικές τους, βάσεις το σύγχρονο Μακεδονικό Ζήτημα.

Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών κυκλοφόρησε ενημερωτικό έντυπό το οποίο περιγράφει και τεκμηριώνει αμάχητα μια πολύ σημαντική σύγχρονη εξέλιξη του Ζητήματος.

Σε διεθνές επίπεδο και στο εσωτερικό Ελλάδος-Σκοπίων επικρατεί επί δεκαετίες η εντύπωση ότι το Μακεδονικό περιορίζεται απλώς στο όνομα της Μακεδονίας και αποκλειστικά στις σχέσεις των δύο αντιδίκων ομόρων Κρατών. Η εντύπωση είναι ψευδής. Στο Ζήτημα εμπλέκεται ανέκαθεν η Βουλγαρία η οποία, άλλωστε, διεξεδίκησε ενόπλως τη Μακεδονία κατά τον Μακεδονικό Αγώνα, τους δύο Βαλκανικούς Πολέμους και τους δύο Παγκοσμίους Πολέμους. Κατά τον Ψυχρό Πόλεμο βρισκόταν διπλωματικά σε ακήρυκτο πόλεμο με τη Γιουγκοσλαβία για το Μακεδονικό. Τα Κρατικά Αρχεία της Βουλγαρίας και της Γιουγκοσλαβίας, που δημοσίευσε η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, διαλύουν τους μύθους που εξακολουθούν να συντηρούνται έως τις μέρες μας και με γνώμονα το παρελθόν ερμηνεύουν ορισμένες από τις τρέχουσες εξελίξεις.

Το 1991 η Βουλγαρία αναγνώρισε αμέσως τα Σκόπια ως ανεξάρτητο Κράτος με τη διεθνή ψευδωνυμία «Δημοκρατία της Μακεδονίας», αλλά δεν αναγνωρίζει «μακεδονικό» έθνος ούτε «μακεδονική» γλώσσα. Θεωρεί ότι οι Σλάβοι των Σκοπίων ήσαν Βούλγαροι που υπέστησαν σταδιακή αλλά όχι οριστική ακόμη μετάλλαξη σε νέα εθνότητα και ότι η γλώσσα τους είναι απλή βουλγαρική διάλεκτος.

Οι αντιθέσεις της Σόφιας κρατήθηκαν σε χαμηλούς σχετικά τόνους αλλά κλιμακώνονται μετά την ένταξη της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση το 2007. Η Σόφια καταγγέλλει το καθεστώς των Σκοπίων ότι πλαστογραφεί και σφετερίζεται τη βουλγαρική Ιστορία, ότι ήσαν Βούλγαροι οι «εθνικοί ήρωες» των Σκοπίων και ότι δυναμιτίζει τις σχέσεις καλής γειτονίας. Γι’ αυτό έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι θα προβάλει βέτο στην ένταξη των Σκοπίων σε ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή ΄Ενωση.

Περισσότερα…

Older Entries

Αρέσει σε %d bloggers: