Αρχική

Ο ευρωπαϊκός Μεσαίωνας

1 σχόλιο


Από Ερανιστής

Γράφει ο Χρήστος Μπαρμπαγιαννίδης

xrwma-science

Ο Μεσαίωνας είναι μια εποχή μακράς διάρκειας, πάνω κάτω χιλίων ετών, και ως εκ τούτου καταλαμβάνει ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα της ανθρώπινης ιστορίας. Στην καθημερινότητά μας, συνεχώς ακούμε φράσεις όπως λόγου χάρη «μεσαιωνικές συνθήκες», «μεσαιωνικά βασανιστήρια», «μεσαιωνικές πόλεις», «μεσαιωνικά κάστρα» και πολλές άλλες. Γενικότερα, στο άκουσμα της λέξης Μεσαίωνας, μας έρχονται στον νου έννοιες όπως ο σκοταδισμός, η οπισθοδρόμηση, η βαρβαρότητα και η στασιμότητα. Με λίγα λόγια, ο εξοβελισμός ανθρώπινων αξιών και η παύση κάθε πολιτιστικής εξέλιξης. Τι ακριβώς λοιπόν ήταν ο Μεσαίωνας; Ας προσπαθήσουμε να τον οριοθετήσουμε και να αναδείξουμε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του.

Καταρχάς, το πρώτο που οφείλουμε να πράξουμε είναι να τον τοποθετήσουμε μέσα σε χρονικά πλαίσια, αν είναι εφικτό φυσικά, διότι ο Μεσαίωνας δεν ξεκίνησε ξαφνικά μια μέρα, αλλά ήταν συνάρτηση διαφορετικών κοινωνικών και πολιτικών παραγόντων. Επομένως, κάθε περιοχή της Ευρώπης, με τις ιδιαίτερές της παραδόσεις και θεσμούς, βίωσε υπό διαφορετικές συνθήκες την έναρξη αυτής της σημαντικής περιόδου. Δηλαδή, για να γίνουμε πιο κατανοητοί, δεν ξαμολήθηκαν οι απεσταλμένοι των κυβερνώντων σε πόλεις και χωριά για να ανακοινώσουν πως από εκείνη την ημέρα και έπειτα έχει λάβει χώρα η αφετηρία μιας νέας εποχής! Με αργό ρυθμό διαμορφώθηκαν τέτοιες συνθήκες, παρόμοιες σε όλο τον ευρωπαϊκό κόσμο, με κοινά χαρακτηριστικά, με αποτέλεσμα οι κατοπινοί ιστορικοί να ονοματίσουν έτσι τη συγκεκριμένη περίοδο. Με λίγα λόγια, οι άνθρωποι που έζησαν στην αρχή αυτής της περιόδου, δεν γνώριζαν ότι ζουν στον Μεσαίωνα, αλλά, όπως και εμείς σήμερα, θεωρούσαν πως ζούσαν στη σύγχρονη για αυτούς εποχή!

Καθώς η πολιτική δύναμη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μειωνόταν συνεχώς στην Δυτική Ευρώπη μετά τον 3ο αιώνα μ.Χ., οι περιοχές της Δυτικής Ευρώπης άρχισαν να κατοικούνται από φυλές λαών που πρωτοεμφανίζονταν στο προσκήνιο: Ούνοι, Γότθοι, Βάνδαλοι, Σάξονες, Άβαροι

Καθώς η πολιτική δύναμη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μειωνόταν συνεχώς στην Δυτική Ευρώπη μετά τον 3ο αιώνα μ.Χ., οι περιοχές της Δυτικής Ευρώπης άρχισαν να κατοικούνται από φυλές λαών που πρωτοεμφανίζονταν στο προσκήνιο: Ούνοι, Γότθοι, Βάνδαλοι, Σάξονες, Άβαροι

Τα συμβατικά χρονικά πλαίσια λοιπόν, ορίζονται συνήθως από το 330 μ.Χ. (εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης) έως το 1453 μ.Χ.(κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς). Υπάρχουν όμως και διαφορετικές απόψεις οι οποίες μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Έτσι, πολλοί ιστορικοί θεωρούν ως αφετηρία το έτος 476 μ.Χ., το έτος όπου οριστικά καταλύεται το Δυτικό ρωμαϊκό κράτος από τις ορδές των γερμανικών φύλων. Άλλοι ιστορικοί θεωρούν πως το 529 μ.Χ., όταν ο Ιουστινιανός έκλεινε και σφράγιζε οριστικά το τελευταίο προπύργιο των ειδωλολατρών (εθνικών), την Φιλοσοφική σχολή του Πλάτωνα, είναι μια καλή ημερομηνία για να οριστεί ως αφετηρία.

Περισσότερα…

Advertisements

Στον μεσαίωνα οι δουλοπάροικοι, δούλευαν λιγότερο από όσο εργαζόμαστε σήμερα

Σχολιάστε


Από Μηχανή του Χρόνου

peasants2

Εργασιακός μεσαίωνας; Πού τέτοια τύχη!

Μία από τις πλέον δημοφιλείς εκφράσεις των τελευταίων ετών είναι αυτή του “εργασιακού μεσαίωνα”. Kι όμως, οι δουλοπάροικοι του μεσαίωνα, στην πραγματικότητα δούλευαν λιγότερο από τον μέσο εργαζόμενο της βιομηχανικής εποχής. Πόσο μαλλον της ψηφιακής!

Η Έντιθ Ρότζερς στο βιβλίο της «Discussion of Holidays in the Later Middle Ages» (Συζήτηση για τις αργίες στα τέλη του μεσαίωνα), εξηγεί πως η εκκλησία καθιέρωνε θρησκευτικές αργίες για να ξεκουράζoνται τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα και να έχουν χρόνο για εκκλησιασμό. Οι φεουδάρχες συμφωνούσαν στην καθιέρωση αργιών, καθώς οι ανάπαυλες μείωναν τον κίνδυνο κοινωνικών αναταραχών. Στην Αγγλία, οι αργίες έφταναν τις 120 μέρες τον χρόνο, ενώ στην Ισπανία τις 150. Πρωταθλήτρια Ευρώπης ήταν η μεσαιωνική Γαλλία, που εξασφάλιζε στους χωρικούς της 180 μέρες άδειας. Αυτό σημαίνει ότι ο μέσος Γάλλος δουλοπάροικος του 13ου – 14ου αιώνα αφιέρωνε σχεδόν έξι μήνες τον χρόνο στην οικογένειά του, στους φίλους του, στα καπηλειά, σε χορούς και πανηγύρια.

Το ωράριο

Σύμφωνα με τον καθηγητή της Οξφόρδης, Τζέιμς Ρότζερς (James E. Thorold Rogers), το ωράριο σπάνια ξεπερνούσε τις 9 ώρες ημερησίως και περιελάμβανε διαλείμματα για τουλάχιστον τρία γεύματα και μεσημεριανή σιέστα.

Πέντε αιώνες αργότερα, στην ακμή της βιομηχανικής επανάστασης, το ωράριο εξαφανίσθηκε και οι αργίες σχεδόν καταργήθηκαν. Γι’ αυτό εμφανίσθηκαν τα εργατικά κινήματα και οι ιδεολογίες που βασίστηκαν στην καταπίεση των εργαζομένων και στην απληστία των εργοδοτών. Οι εργάτες ουσιαστικά ζητούσαν να επιστρέψουν στον «εργασιακό μεσαίωνα»!

Σήμερα στην Αγγλία, ετησίως οι αργίες φτάνουν τις 105, μαζί με τα σαββατοκύριακα και τις άδειες. Πριν τετρακόσια χρόνια ήταν 120. Οι Γάλλοι συνεχίζουν να διατηρούν ψηλά τον πήχη στις 175 μέρες, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης Σαρκοζί να αυξήσει τις εργατοώρες. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι οι αργιες είναι γύρω στις 110, ενώ στη Νότια Κορέα ίσα που αγγίζουν τις 70.

Κατόπιν όλων αυτών επαναλαμβάνουμε: Εργασιακός μεσαίωνας; Πού τέτοια τύχη!

Αρέσει σε %d bloggers: